1989 - pretekst do filmu z MHP i mapa inspiracji z Gdańska!
„4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm” – te legendarne słowa Joanny Szczepkowskiej, wypowiedziane na antenie Dziennika Telewizyjnego, na zawsze zapisały się w naszej pamięci. Współczesna historia Polski, obfitująca w nagłe zwroty akcji, dramaty i wielkie triumfy, właśnie w czerwcu 1989 roku zaliczyła swój punkt kulminacyjny. Był to moment symbolicznego przejścia z jednej rzeczywistości do drugiej. Dla nas w tym roku ten wyjątkowy dzień był ważny z dwóch kluczowych powodów. Po pierwsze, wspólnie z Muzeum Historii Polski stworzyliśmy wyjątkowy film o transformacji ustrojowej. Po drugie, już kolejny raz (i mamy nadzieję, że nie ostatni!) mieliśmy zaszczyt brać udział w obchodach Święta Wolności i Praw Obywatelskich w Gdańsku, na zaproszenie Fundacji Gdańskiej.
Historia fascynowała mnie od zawsze. W tej wielkiej fascynacji miałem wiele okresów „zafiksowania” jej poszczególnymi działami. Oczywiście jako mały chłopczyk fascynowałem się wszelkimi batalistycznymi wątkami historii – Grunwaldy, Wiednie, Orsze i Chocimie. Historia najnowsza (a już szczególnie jej społeczne wątki), zawsze traktowana w szkole po macoszemu, schodziła na plan dalszy. Im jednak byłem starszy (co brzmi strasznie, bo przecież stary nie jestem), coraz bardziej i żywo zaczęła mnie pasjonować historia najnowsza. Dlaczego? Bo widzę, jak bezpośrednio wpływa na nas dziś. I tak, oczywiście historia to naczynia połączone, to proces, w którym wszystko ma swoje źródło, które rodzi pewne efekty niczym domino. Z historią Polski jest bowiem problem. Bo tak jak spory o to, czy biskup Stanisław to święty męczennik, czy zdradziecki opozycjonista antykrólewski, albo sądy o to, czy Hołd Pruski to szczyt potęgi Rzeczypospolitej, czy najgorsza w skutkach decyzja Zygmunta Starego, polaryzują, tak jednak nie dotyczą nas bezpośrednio. I w historii właśnie to jest piękne – że jako nauka podlega dyskusji i interpretacji. Czy jest trudna? Tak, ale właśnie ze względu na swoją niejednoznaczność i mnogość perspektyw, ta przeszłość jest tak fascynująca. I właśnie w historii najnowszej najbardziej fascynuje mnie to, że jest to rzeczywistość o jeden krok od naszego dzisiejszego być. Bo czym dla mnie, dla 22-latka, jest rok 1989? Zadałem sobie to pytanie i w głowie mam niejedną odpowiedź.

Fot. PAP/M. Macierzyński
I właśnie tę niejednoznaczność udało mi się głębiej poznać w tym roku. Dokładnie 37 lat po wydarzeniach z 1989 roku, w przestrzeni publicznej mityczny Okrągły Stół znów na jakiś czas stał się głównym aktorem rozmów, sporów i burzliwych dyskusji. Wszystko to przez – a może dzięki – decyzji o przeniesieniu tego symbolicznego mebla z Pałacu Prezydenckiego do nowej siedziby Muzeum Historii Polski w Warszawie.
Dla nas okazało się to doskonałym pretekstem do ponownego odkrywania historii PRL i procesu tworzenia III RP z zupełnie różnych perspektyw. We współpracy z Młodzieżową Radą Muzeum Historii Polski udało nam się stworzyć wyjątkowy materiał filmowy. Jest on unikalny, ponieważ stawia na różnorodność – składa się z wywiadów z ludźmi, którzy doskonale pamiętają tamte czasy, ale co najważniejsze: pamiętają je z diametralnie różnych stron. Co ich łączy? Na pewno pamięć. Co ich różni? Bardzo wiele. Każdy z naszych rozmówców był wtedy na innym etapie życia, każdy z nich pochodził i mieszkał w innym miejscu na mapie kraju. Zapytaliśmy ich o osobiste wspomnienia, przeżycia i emocje związane z okresem późnego PRL-u oraz z momentem, gdy Polska wkraczała na drogę transformacji ustrojowej.Wpisz swój tekst tutaj...

Strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, ostatni tydzień strajku. 08.1988. Fot. PAP/P. Glanert
Dzielimy się więc materiałem, którego tworzenie było dla nas ogromną przyjemnością. Słuchanie tych rozmów i wspomnień było dla nas osobiście niezwykłym przeżyciem, wzbogacającym wiedzę o zupełnie różne punkty widzenia. Co najlepsze, warto poznać historię naszych bohaterów, którzy wspominają swój stosunek do obrad Okrągłego Stołu z perspektywy roku 1989 i z perspektywy roku 2026. Czy jest on taki sam? Co się zmieniło, a jeśli się zmieniło, to dlaczego? O tym wszystkim dowiecie się z naszego filmu.
Jednak ta historia Polski to także fascynująca historia codzienności. Nasi goście opowiadają, jak wyglądało życie w okresie późnego PRL-u. Dowiecie się, jak radzono sobie ze zwykłą codziennością, ale też jak wyglądała realizacja swoich pasji, podróże czy kultura w tamtych czasach. Bo historia 1989 roku to, rzecz jasna, powszechnie kojarzone postacie, takie jak Lech Wałęsa, Tadeusz Mazowiecki czy Jacek Kuroń. Jednak pamiętajmy, że historia Polski – a zwłaszcza ta najnowsza – to przede wszystkim osobiste opowieści naszych rodziców, dziadków, nauczycieli, współpracowników i ludzi, których mijamy na ulicy każdego dnia. To właśnie te żywe wspomnienia!

Obrady Okrągłego Stołu. Od lewej: Tadeusz Mazowiecki, Lech Wałęsa, Władysław Frasyniuk, Zbigniew Bujak. Fot. PAP/J. Bogacz
Zapraszamy do Mediateki Muzeum Historii Polski w Warszawie do obejrzenia całego materiału!
Kliknij link poniżej!
Po raz drugi już, z okazji rocznicy wyborów czerwcowych, mieliśmy okazję – na zaproszenie Fundacji Gdańskiej – być częścią Strefy Społecznej podczas Święta Wolności i Praw Obywatelskich. To fantastyczne wydarzenie, podczas którego w jednym miejscu spotykają się przedstawiciele różnych organizacji pozarządowych, prezentując swoje działania. My także mieliśmy przez dwa dni swoje własne stanowisko.
Ponownie postanowiliśmy zapytać uczestników tego wydarzenia o nieoczywiste miejsca w Polsce, które są piękne i ciekawe, ale wciąż często niedocenione. W ten sposób narodziła się wyjątkowa mapa – unikalny przewodnik „od Polaków dla Polaków”, prezentujący atrakcje turystyczne w Polsce, które naprawdę warto odwiedzić, jeśli planujecie podróże po Polsce poza utartym szlakiem.




Podczas tego wydarzenia odbyliśmy dziesiątki niesamowitych rozmów na temat wyjątkowych zakątków naszego kraju i planowania dalszych podróży. Niejednokrotnie ludzie dzielili się z nami pięknymi ciekawostkami oraz swoimi osobistymi wspomnieniami związanymi z tymi rejonami. Wiele z tych opowieści zapisaliśmy i postaramy się osobiście dotrzeć w te miejsca, ponieważ nasza nowa lista inspiracji na weekend w Polsce jest naprawdę spora. To po raz kolejny doskonały dowód na to, o czym często staramy się mówić: ludzie i ich bezpośrednie doświadczenia to niejednokrotnie najlepsze źródło informacji, jeśli interesują Was autentyczne atrakcje turystyczne w Polsce. Rozmawiając z ludźmi w Gdańsku, nie raz mogliśmy z zachwytem wykrzyknąć: A to Polska! Różnorodna, bogata, ciekawa i absolutnie fascynująca.




Od Polaków dla Polaków - mapa inspiracji
Mapa powstała w ramach Dni Wolności i Praw Obywatelskich 2026 w Gdańsku!

Więcej o nas!
Odkrywamy to, co nieodkryte!
Podoba ci się to co robimy?
© 2025. All rights reserved.
Postaw nam wirtualną kawę :)
Znasz ciekawe miejsce, które warto odwiedzić?
A może chcesz podzielić się czymś wyjątkowym?
To idealne miejsce dla CIEBIE!
Wypełnij formularz i daj nam znać!
